Tzigane uit Utrecht: zigeunermuziek door studenten sinds 1910!

Tzigane vindt zijn oorsprong bij een Weens strijkje dat in 1910 opgericht werd. Deze allereerste bezetting, bestaande uit drie strijkers, een bassist en twee pianisten noemde zichzelf ‘les Tziganes’: kortweg Tzigane. Het strijkje werd binnen korte tijd immens populair in en ver buiten Utrecht en speelde, met hun klassieke klanken en hun beroemde Weense wals, vele optredens, waarvan het midzomernachtconcert een jaarlijks hoogtepunt vormde. In de jaren ’20 echter raakte de toenmalige bezetting uitgekeken op de Weense walsjes. Men zocht een nieuwe muzikale uitdaging en vond deze in de Hongaarse en Roemeense zigeunermuziek. Daarmee waren de leden van Tzigane de eersten die de zigeunermuziek in Nederland gingen spelen. Pas later zijn er in andere steden zigeunerbands ontstaan.

Door de jaren heen ontwikkelde de kapel zich tot een bezetting zoals we die vandaag de dag kennen: twee violen, alt, cello, cimbaal en bas. Maar ook de instrumenten gitaar, accordeon en klarinet worden regelmatig door de leden van Tzigane bespeeld. Deze bezetting biedt de mogelijkheid een breed repertoire te kunnen voeren. Zo speelt Tzigane naast Hongaarse en Roemeense zigeunermuziek ook zigeunerjazz, walsjes en tango’s.

Sinds zijn oprichting in 1910 heeft Tzigane ononderbroken en met een enorme bevlogenheid de zigeunermuziek in binnen- en buitenland ten gehore gebracht. Talloze reizen in Europa, maar ook daarbuiten zijn gemaakt: Tzigane was bijvoorbeeld in de jaren '50 een tijd lang het vaste salonorkest op de Holland-Amerika Lijn. In het recentere verleden heeft Tzigane Portugal, Engeland, Oostenrijk, Hongarije, Duitsland en zelfs Zimbabwe aangedaan om aldaar menig feestje op te luisteren.

Recente geschiedenis

Het is nog maar kort geleden dat Tzigane in november 2006 zijn jaarlijkse reis naar Hongarije maakte. We speelden daar op de residentie van de Nederlandse ambassadeur en in verschillende kroegen in en buiten Boedapest. Ook traden we op in slot Feistritz bij Wenen, en volgden we masterclasses bij de wereldberoemde primács Puka Károly. We besloten de reis met een onvergetelijk optreden in de dorpskroeg van Perőcsény, waar het hele dorp zich had verzameld om luidkeels alle Hongaarse melodieën mee te zingen.

Weer terug in Nederland besloten we ons repertoire uit te breiden, namelijk met Gipsy Swing, ofwel Hot Club de France. Om enigszins bedreven te raken in dit genre hebben we les genomen bij de bekende Nederlandse zigeunerjazz-koningen ‘de Basily’s’, die ons de fijne kneepjes van deze muziek bijbrachten.

In mei 2007 diende een volgende reis zich aan: Tzigane was uitgenodigd door de Nederlandse ambassade in Zimbabwe, om namens Nederland deel te nemen aan het Harare International Festival of the Arts. Op dit festival hebben we enkele optredens en workshops verzorgd (zie hier het programmaboekje). Tzigane haalde hiermee de voorpagina van de Herald, de eerste krant van Zimbabwe, waarin lovend werd geschreven over de uitverkochte concerten en over de workshop, die eigenlijk één grote jamsessie was met veel Afrikaans percussie. We besloten de reis met een fantastische safari in het Hwange park. Lees hier een recensie.

In november 2007 reisden we af naar de oosterburen, om op de Nederlandse ambassade in Berlijn te spelen. We mochten hier met Koninginnedag 2008 nog eens terugkomen, om het succes te herhalen, en er een prachtige week Berlijn aan vast te plakken!

De jaren 2006 - 2008 zijn in alle opzichten bijzondere jaren geweest voor Tzigane. We hebben op muzikaal vlak veel geleerd, we hebben de meest fantastische partijen opgeluisterd en we hebben de mooiste en de meest bijzondere reis gemaakt uit de geschiedenis van het gezelschap!